VIDEO servis
Sve vijesti

Najnovije vijesti

Specijalni servisi 05/02/2020

MANASTIR LOVNICA - DIO NEBA NA ZEMLJI

 

Igumanija Jovana navodi da bi dva-tri dana mogla da priča o primjerima kako Gospod pomaže ljudima, a pošto je ovo velika svetinja i velika čuda se dešavaju

 

Piše: Goran PERIĆ

ŠEKOVIĆI, 5. FEBRUARA /SRNA/ - Za sedam vijekova, koliko postoji, svaki milimetar zemlje na kojoj je podignut manastir Lovnica u Šekovićima napojen je molitvama i predstavlja dio neba na zemlji, rekla je Srni igumanija ovog manastira Jovana, kazujući čudesnu priču o prošlosti i značaju ovog velikog pravoslavnog svetilišta.

Lovnica je ženski manastir o kojem trenutno brinu četiri monahinje i manastirski duhovnik, jeromonah Jovan.

"Posljednjih godina sve više i više vjerujućeg naroda dolazi u manastir, tražeći lijek duši i tijelu, a pošto je ovo velika svetinja i velika čuda se dešavaju, mogla bih da vam pričam dva-tri dana o primjerima kako Gospod pomaže ljudima. Narodna predanja kažu da je manastir Lovnica na drugom mjestu po iscjeljenjima, poslije Ostroga", kaže igumanija Jovana Srni.

Manastir Lovnica nalazi se na izvoru rijeke Lovnice kod Šekovića, po kojoj je i dobio ime. U nekim knjigama spominje se i naziv Lomnica, ali je u narodu opšteprihvaćen ovaj naziv.

Manastirska crkva posvećena je svetom velikomučeniku pobjedonoscu, ljekaru duše i tijela Svetom Georgiju i taj dan se proslavlja kao manastirska krsna slava 6. maja svake godine, priča igumanija Jovana.

"Osim manastirske slave, manastir Lovnica proslavlja i dva velika srpska sabora, i to Ivanjdan, rođenje Svetog Jovana Krstitelja, kada tradicionalno Njegovo preosveštenstvo vladika zvorničko-tuzlanski služi večernju službu u krugu manastira, na kojoj budu stotine i stotine vjernika iz svih krajeva. Drugi srpski sabor je Uspenije Majke Božije ili Velika Gospojina, 28. avgusta", ističe igumanija manastira.

Prema narodnom predanju, Crkva Svetog Georgija je čudesnim preseljenjem sama sebe locirala, a to su prvi uočili lovci tog kraja. Oni su, kaže predanje, to mjesto pokazali graditeljima, te je manastir nazvan po njima.

Drugo predanje kazuje da je Lovnica zadužbina kralja Dragutina Nemanjića iz 13. vijeka, koji je kao srpski kralj upravljao i sjeveroistočnom Bosnom.

"Dragutin sazida manastir gdje je lov lovio i mjesto koje ga je ljepotom zadivilo", navodi se u predanju.

Čak se pominje i "lovni dvorac", koji je bio smješten negdje u blizini Lovnice.

Povezivanje manastira Lovnica i kralja Dragutina potvrdio je njegov biograf arhiepiskop Danilo, koji u svojim spisima govori o velikoj revnosti srpskog kralja u podizanju crkava i učvršćivanju pravoslavlja u Bosni.

"Mi znamo da je loza Nemanjića sagradila mnoge crkve i manastire širom naših prostora. Osim Lovnice, sagradili su i manastir Papraću, Tavnu i druge crkve i manastire", napominje igumanija Jovana.

U zbirci Srpske akademije nauka i umetnosti pod rednim brojem 59 nalaze se i prvi pisani podaci o manastiru Lovnica, a odnose se na dva zapisa u tipiku.

ŽIVOPIS NAJPOZNATIJEG SLIKARA, PEĆKOG MONAHA LONGINA

Prvi zapis nastao je u Lovnici 6. novembra 1578. godine u vrijeme jeromonaha Arsenija. Te godine je izrađen ikonostas i započet živopis crkvenih zidova, koje je radio tada najpoznatiji slikar u srpskoj crkvi, pećki monah Longin.

"Kada uđemo u svetu crkvu iznad samog ulaza možemo da vidimo kako je monah Longin divno oslikao u kompoziciji Uspenije Majke Božije, gdje se vidi kada se Majka Božija upokojila. Po njenu dušu je došao Gospod, sa svetim apostolima i arhangelima i njenu dušu su uzeli u carstvo nebesko", kazuje monahinja Jovana.

Ktitorska kompozicija manastira naslikana je u priprati i prikazuje kako "smireni Genadije i Akakije" kao osnivači drže model crkve između sebe, obučeni u monaške rize.

Sa sigurnošću se ne može reći ko su bili lovnički Genadije i Akakije, ali se pretpostavlja da su pripadali imućnijem staležu.

U manastiru Bešenovu na Fruškoj Gori sve do Drugog svjetskog rata nalazilo se jevanđelje iz 1592. godine, pisano u Lovnici, kada je uništeno. U tom jevanđelju monah Grigorije opisuje ličnosti svog vremena, starca Akakija, pećkog patrijarha Jovana, mitropolita Aksentija i druge.

Još jedan psaltir, koji je bio u hercegovačkom manastiru Žitomislić, svjedoči o manastiru Lovnica iz 1603. godine, iako se ne može sa sigurnošću zaključiti da je u Lovnici i prepisan, ali jasno upućuje na vezu ovog manastira sa pravoslavnim manastirima širom srpskog nacionalnog i duhovnog prostora.

OBNOVA U PERIODU MEHMED-PAŠE SOKOLOVIĆA I NjEGOVOG BRATA PATRIJARHA MAKARIJA

Obnovom Pećke patrijaršije 1557. godine i zalaganjem vezira Mehmed-paše Sokolovića, koji je za srpskog patrijarha postavio svog brata Makarija, počinje period obnove crkava i manastira, pa i starog manastira Lovnica.

Današnja crkva građena je odmah poslije obnove Pećke patrijaršije, šezdesetih ili sedamdesetih godina 16. vijeka, a zbog veće bezbjednosti uvučena je sasvim pod planinu, do izvora Lovnice, kako bi manje bila "izložena očima" Turaka.

Lovnička crkva predstavlja jednobrodnu građevinu sa užom pripratom i petostranom apsidom, te osnovom u obliku sažetog upisanog krsta.
Crkva je građena od lomljenog, a portali i doprozornici od klesanog i kvalitetnog kamena.

JEDAN OD NAJBOLJIH ŽIVOPISA IZ TURSKOG DOBA

Živopis u unutrašnjosti crkve jedan je od najboljih iz turskog doba i predstavlja najveću vrijednost te svetinje.

Sačuvan je gotovo u cijelosti, osim na sjevernom zidu, gdje je neznatno oštećen.

Veliku vrijednost imaju portreti ktitora monaha Akakija i Genadija i lik gotovo savremenog svetitelja Svetog Đorđa Novog. Neobična je pojava i lik Svetog Petra Koriškog, domaćeg pustinožitelja.

Prijestona ikona Bogorodice predstavlja jednu od najljepših ikona Majke Božije na području Srpske pravoslavne crkve.

Carske dveri, izrađene u pozlaćenom duborezu, prikazuju Blagovijesti.
Pored Hristove prijestone ikone nalazi se ikona Svetog Georgija, patrona ove crkve.

Posebnu i važnu cjelinu živopisa monaha Longina predstavlja "Nebeska liturgija" u kubetu. Na njoj je oslikano kako Hristos kao arhijerej sam služi, uz sasluženje anđela, koje pričešćuje pod oba vida: "Ovo je tijelo moje, ovo je krv moja".

Lovnički živopis je dragocjen materijalni svjedok daleke prošlosti i opšteg stvaralačkog zanosa poslije obnove Pećke patrijaršije, kao i jedinstva pravoslavnog naroda s obje strane Drine u zajedničkoj borbi protiv turskog zavojevača.

STARE KNjIGE

Od starih knjiga u manastiru Lovnica nalazi se Oktoih Božidara Vukovića iz 1537. godine, koji je štampan u Veneciji, kao i pojedini dijelovi ljetopisa i nešto ruskih štampanih izdanja iz 18. vijeka, koja su stizala kao prilozi i pokloni.

Poslije poraza austrijske vojske u kojoj su bili i mnogi Srbi, uslijedila je velika odmazda Turaka. Stradali su mnogi manastiri u Srbiji i Bosni, a neki su potpuno opustjeli.

Takva sudbina zadesila je i Lovnicu, gdje su spaljene manastirske ćelije i konaci, crkva je opljačkana, ali nije gorjela.

U Drugom svjetskom ratu i krov i konak crkve su gorjeli, a u neposrednoj blizini manastira bila je smještena partizanska bolnica. O velikom stradanju naroda u tom ratu svjedoči boračko groblje, koje se nalazi uz manastirsko imanje.

Poslije Drugog svjetskog rata organizovana je još jedna obnova manastira. Rekonstrukcija konaka i restauracija živopisa i ikonostasa počeli su 1952. godine, a od 1979. ponovo je okupljena zajednica monahinja i u potpunosti obnovljen manastirski život.

Prvi put u istoriji manastira 2006. i 2007. godine rađena je restauracija fresaka.

"I, kao što vidite, stručnjaci Zavoda za zaštitu spomenika kulture Republike Srpske iz Banjaluke veoma su uspješno uradili svoj posao", kaže igumanija Jovana.

Novom izgledu manastira najviše su doprinijeli umirovljeni episkop zvorničko-tuzlanski Vasilije i igumanija monahinja Jovana.